Badania CBOS

We współpracy z Centrum Badań Opinii Publicznej w 2008 r. przeprowadziliśmy badania nt. postaw i zachowań seksualnych młodych Polaków, a także na temat sytuacji młodocianych matek.

W 2009 roku zbadaliśmy sytuację młodocianych ojców.

Natomiast w tym roku zbadaliśmy sytuację dziadków - rodziców młodocianych rodziców.

Co mówią badania opinii?

Postawy i zachowania seksualne młodych Polaków*

• Młodzi ludzie czerpią wiedzę nt. życia seksualnego (w tym również środków
  antykoncepcyjnych) od rówieśników, kolegów - 55,4%, z Internetu - 43,9%, ze szkoły, od nauczycieli - 34,9%, z czasopism młodzieżowych - 32,6
• Aż 51,7% uważa, że wiedza nt. życia seksualnego (w tym również środków
  antykoncepcyjnych), jaką obecnie młodzież otrzymuje w szkole jest niewystarczająca
• Uważają jednak, że tę wiedzę powinni im dostarczać rodzice (opiekuni) - 72,9%, szkoła - 61,6% czy lekarz lub farmaceuta - 35,7%
• Trzy czwarte przyznało, że lekcje wychowania seksualnego powinny być obowiązkowe
• 79,9% młodych respondentów zgodziło się ze stwierdzeniem, że brak wiedzy nt. życia seksualnego i środków antykoncepcyjnych jest główną przyczyną przypadkowych ciąż nastolatek.
• 73,2% podziela opinię, że stosowanie antykoncepcji świadczy o dojrzałości i świadomym podejściu do kwestii planowania Rodziny

*Badanie CBOS, kwiecień 2008, reprezentatywna próba ogólnopolska 495 osób w wieku 13-21 lat

Sytuacja młodocianych matek**

• Większość uczestniczek badania przyznała z perspektywy czasu, że ich wiedza na temat życia seksualnego i środków antykoncepcyjnych nie była wystarczająca
• Młodociane matki przyznały, że mimo podstawowej wiedzy na ten temat nie umiały połączyć jej z praktycznym zastosowaniem albo mówiły, że brakowało im wyobraźni bądź poczucia odpowiedzialności
• Większość kobiet zaszła w ciążę dość szybko od momentu rozpoczęcia współżycia seksualnego (w okresie do 6 miesięcy), zdarzało się to również u progu inicjacji seksualnej
• Choć pojawienie się dziecka kobiety oceniały pozytywnie, głównie ze względu na zwiększenie mobilizacji życiowej, to wspomniały też o problemach i trudnościach, o których wcześniej nie pomyślały: trudność godzenia nauki z zajmowaniem się dzieckiem; zakończenie edukacji na niższym poziomie niż chciałyby; nowe obowiązki i odpowiedzialność; radykalna zmiana trybu życia, brak czasu na wiele innych rzeczy, brak życia towarzyskiego; brak umiejętności ułożenia sobie życia z ojcem dziecka wynikającej z niedojrzałości; żal, że dziecko nie ma lepszego biologicznego ojca
• Prawie wszystkie uczestniczki badania uważają, że dziewczyny powinny być lepiej poinformowane o życiu seksualnym. Wg nich najważniejsza rola w tym zakresie przypadać powinna rodzicom, zwłaszcza matce oraz szkole, gdzie lekcje powinny być obowiązkowe. Wiedza dostarczana w szkole jest niewystarczająca
• Z perspektywy doświadczeń gdyby mogły cofnąć czas, rozpoczęłyby współżycie seksualne później albo - jeśli rozpoczęłyby w tym samym wieku - stosowałyby środki antykoncepcyjne

** Badanie CBOS, kwiecień 2008, wywiady pogłębione z 30 młodocianymi matkami z różnych regionów Polski, 14 kobiet urodziło w ciągu ostatnich 12 miesięcy, 6 nie później niż 5 lat temu, 5 ponad 5 lat temu i 10 ponad 10 lat temu.

Sytuacja młodocianych ojców***

• Zdecydowana większość uczestników badania odpowiedziała z perspektywy czasu, że stosowałaby środki antykoncepcyjne lub skłoniła partnerkę do ich stosowania, ale połowa z nich, że nie przesunęłaby wieku inicjacji seksualnej na później, przy czym niewiele mniej liczna grupa zdecydowałaby się na taki krok
• Młodociani ojcowie przyznali, że źródłem edukacji seksualnej młodych Polaków są: Internet, rówieśnicy i starsi koledzy/koleżanki oraz media, co pozostaje w kontraście do pożądanych źródeł wiedzy na ten temat - edukować powinni przede wszystkim rodzice, szkoła i lekarze (ginekolodzy, seksuolodzy), psychologowie; bardzo istotny jest dla nich profesjonalizm i fachowość w przekazywaniu wiedzy, gdyż rówieśnicy nie są traktowani jako osoby wiarygodne, podobnie jak Internet i media
• Większość respondentów jest przekonana, że lekcje wychowania seksualnego w szkole powinny być obowiązkowe z naciskiem na konsekwencje podjęcia współżycia seksualnego
• Według uczestników badania młodzi ludzie w Polsce nie są wystarczająco poinformowani o życiu seksualnym człowieka i chociaż źródeł informacji jest coraz więcej to są one niepełne i brakuje im umiejscowienia w szerszym kontekście (społecznym, emocjonalnym), a także brakuje im poważnego traktowania
• Najważniejszymi, najczęściej wymienianymi przez respondentów sposobami zapobiegania obawom związanym z podjęciem współżycia seksualnego są edukacja i stosowanie środków antykoncepcyjnych
• Ciąża partnerki spowodowała, że pojawiły problemy emocjonalne: prawie połowa potrzebowała wsparcia psychicznego w tym czasie oraz inne problemy takie jak: dotkliwe poczucie utraty wolności, poczucie bezsilności, rezygnacja z planów życiowych i rozrywek, zapewnienie warunków materialnych rodzinie, połączenie nauki z pracą, zaakceptowanie „ojcostwa"

***Badanie CBOS, marzec/kwiecień 2009, wywiady pogłębione z 30 młodocianymi ojcami z różnych regionów Polski, 7 mężczyzn zostało ojcami w ciągu ostatnich 12 miesięcy, 5 mężczyzn nie później niż 5 lat temu, 5 ponad 5 lat temu i 13 ponad 10 lat temu.

Sytuacja „młodocianych dziadków" - rodziców młodocianych rodziców****

• Większość dziadków przyznała, że tematy związane z dorastaniem, dojrzewaniem, czy z życiem seksualnym rzadko były poruszane w ich domach
• Większość dziadków stwierdziła, że o środkach antykoncepcyjnych mówiono jeszcze rzadziej niż o życiu seksualnym
• Większość respondentów nie miała również w szkole żadnych lekcji związanych z życiem seksualnym człowieka
• Dziadkowie przyznali, że w rodzice nie edukowali ich ponieważ sami mieli niewielką wiedzę nt. środków antykoncepcyjnych, bądź był to temat tabu
• W rodzinach respondentów, którzy byli zarówno „młodocianymi rodzicami jak i dziadkami" większość osób w ogóle nie rozmawiała
  z rodzicami o sprawach dorastania i dojrzewania.
• Podobnie wygląda sytuacja w domu respondentów odnośnie ich własnych dzieci. Większość nie poruszała tematu środków antykoncepcyjnych i spraw związanych z seksem, nie dostarczała literatury na temat życia seksualnego, ze względu na brak odpowiedniej wiedzy na ten temat, brak okazji do rozmów, skrępowanie tematem, lub odczucie, że jeszcze jest za wcześnie na takie rozmowy lub dzieci już wszystko wiedzą z Internetu i TV
• Prawie wszyscy respondenci badania uważają, że młodzi ludzie powinni być lepiej poinformowani o życiu seksualnym. Wg nich najważniejsza rola w tym zakresie powinna przypadać rodzinie i szkole, gdzie lekcje powinny być obowiązkowe. Wiedza dostarczana
  w szkole jest niewystarczająca, a zajęcia nie są prowadzone przez przygotowaną odpowiednio kadrę. Zwracają oni uwagę, że za mało mówi się o antykoncepcji
  i konsekwencjach rozpoczęcia współżycia seksualnego. Ponadto niektórzy respondenci uważają, że potrzebna jest edukacja seksualna dla rodziców w formie szkoleń
• Wielu respondentów przypisuje rodzinie pierwszoplanową rolę w kształtowaniu postaw seksualnych młodzieży, lecz tylko jedna osoba stwierdza, że niezbędne jest przełamanie „wstydu seksualnego" w domu
• Prawie wszyscy respondenci są zdania, że środki antykoncepcyjne powinny być refundowane przez państwo
• Połowa respondentów, z perspektywy czasu deklaruje, że -więcej rozmawiałoby ze swoimi dziećmi na temat życia seksualnego i środków antykoncepcyjnych

****Badanie CBOS przeprowadzone na potrzeby Kampanii na Rzecz Świadomego Rodzicielstwa „Kiedy 1+1=3", marzec 2010, wywiady pogłębione z 30 młodocianymi dziadkami, tj. osobami, które zostały babcią/dziadkiem zanim ich syn/córka ukończyły 18 lat (17 babć i 13 dziadków) z różnych regionów Polski, 6 osób zostało babcią/dziadkiem zanim skończyło 40 lat,  najmłodsi „młodociani" dziadkowie urodzili się w latach 1971 - 1974r.